Konkurs o miejscach pamięci. Zgłoszenia do 20 listopada

Uczestnicy mają przygotować projekt oparty na odkrywaniu śladów przeszłości w swojej okolicy: miejsc pamięci, znaków upamiętniających walki i ważne wydarzenia historyczne. Organizatorzy zachęcają do organizowania edukacyjnych wycieczek oraz poszukiwania postaci i wydarzeń istotnych dla historii i kultury regionu.

Szczególnie mile widziane będą przykłady wspólnych związków kulturowych i historycznych Polski, Litwy i Szwecji, widocznych w lokalnym lub regionalnym krajobrazie. Komisja oceniająca przyzna za ich przedstawienie dodatkowe punkty.

Tematy można wybierać od czasów wikingów i średniowiecza po współczesność. Wśród propozycji są osada wikingów Truso z VIII–X wieku, położona w okolicach ujścia Wisły i rzeki Elbląg, a także Prusy i Prusowie we wczesnym średniowieczu oraz chrystianizacja Prusów.

Uczniowie mogą zająć się organizacją państwa krzyżackiego w Prusach, ekspansją terytorialną zakonu, wojnami polsko-krzyżackimi i bitwą pod Grunwaldem, wskazaną jako ostatnia bitwa średniowiecznej Europy. Można też opisać zamki dawnego państwa krzyżackiego i związane z nimi wybitne postaci.

Kolejne przykładowe tematy to dynastie Wazów i Jagiellonów panujące w Szwecji, Polsce i na Litwie oraz Rzeczypospolita Obojga Narodów z lat 1569–1795. W tym drugim przypadku organizatorzy wskazują na wspólne państwo Polaków i Litwinów, oparte na idei wolności szlacheckiej, tolerancji i współrządzenia.

Wśród propozycji znalazły się również wojny polsko-szwedzkie w XVII wieku, w tym wojna o ujście Wisły z lat 1626–1629 i potop szwedzki z lat 1655–1660. Uczniowie mogą przedstawić Gdańsk jako najbogatsze miasto i najważniejszy port Rzeczypospolitej Obojga Narodów w kontekście rywalizacji Szwecji o kontrolę nad Bałtykiem albo Elbląg jako punkt strategiczny, handlowy i militarny oraz przykład polsko-szwedzkiej współpracy i rywalizacji w handlu, kulturze i polityce.

Na liście tematów są także dwory i pałace szlacheckie, powstania listopadowe i styczniowe obejmujące ziemie polskie i litewskie oraz II wojna światowa i jej skutki dla Polaków i Litwinów. Można również opisać zabytki, pamiątki i wystawy muzealne związane ze wspólnymi związkami kulturowymi i historycznymi Polski z Litwą albo Szwecją.

Uczestnicy mogą też przyjrzeć się współczesnym grupom rekonstrukcyjnym i imprezom historycznym w województwach pomorskim i warmińsko-mazurskim, które nawiązują do związków Polski z Litwą lub Szwecją.

Konkurs jest przeznaczony dla uczniów klas IV–VIII szkół podstawowych z województwa pomorskiego, warmińsko-mazurskiego oraz gminy Nowe w województwie kujawsko-pomorskim. Z każdej szkoły może zgłosić się jeden zespół, którego opiekunem będzie nauczyciel tej placówki lub osoba dorosła upoważniona w jej imieniu; zespół wraz z opiekunem może liczyć maksymalnie cztery osoby.

W konkursie nie mogą uczestniczyć uczniowie, którzy zajęli miejsca od I do IV w pierwszej edycji, w roku szkolnym 2025/2026. Zgłoszenie należy przesłać do 20 listopada 2026 r. w formie skanów załączników 1 i 2 na adres info@zamkigotyckie.org.pl.

Zespoły mają przygotować co najmniej trzy, a najwyżej pięć wizytówek miejsc, wydarzeń, wystaw, produktów, dzieł lub znanych i zasłużonych dla historii i kultury regionu postaci. Każda wizytówka musi zawierać krótki opis liczący maksymalnie 500 znaków, współrzędne GPS i co najmniej dwa zdjęcia wykonane samodzielnie przez uczestników.

Wyniki zostaną opublikowane na stronie internetowej organizatora do 30 listopada 2026 r.; do tego dnia ma się również odbyć podsumowanie konkursu. Najciekawsze wizytówki zgodne z faktami, wraz ze zdjęciami, trafią na wspólną interaktywną mapę na stronie https://zamkigotyckie.org.pl.

Organizatorem jest Stowarzyszenie gmin „Polskie zamki gotyckie” (https://www.zamkigotyckie.org.pl/). Partnerami są Warmińsko-Mazurski Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli w Olsztynie (wmodn.olsztyn.pl), Samorząd Województwa Warmińsko-Mazurskiego i Samorząd Województwa Pomorskiego.

Dla 20 najlepszych zespołów przewidziano nagrody książkowe. Będą one finansowane ze środków Programu the Interreg South Baltic Programme 2021-2027.

Informacji o konkursie udziela osoba upoważniona w tej sprawie pod numerem 535 887 090 oraz adresem info@zamkigotyckie.org.pl.

_{Źródło: Urząd Miejski w Nidzicy}